Piraterij

Veel mensen denken dat piraterij na Kapitein Zwartbaard in de 18e eeuw was afgelopen, maar het is nog steeds een zeer ernstig probleem met levensbedreigende risico's voor zeevarenden in vele delen van de wereld. Nautilus voert campagne om onze leden in zo veilig mogelijke omstandigheden en met alle noodzakelijke bescherming en vergoedingen hun essentiële werk te laten verrichten.

Inhoud van deze campagne

Moderne piraterij wordt gedefinieerd door het International Maritime Bureau (IMB) als ‘een handeling van enteren of een poging tot enteren van een schip met het kennelijke oogmerk tot het plegen van diefstal of een andere misdaad en met het kennelijke oogmerk of vermogen tot het gebruiken van dwang in het kader van die handeling.’

Sinds 2008 vormt piraterij in de Golf van Aden een aanzienlijk probleem voor de wereldhandel, met een piek aan incidenten in 2010, toen piraten in totaal 1.118 zeevarenden op 53 schepen gijzelden. Door het bundelen van krachten van bedrijven met best management practices, Operatie Atalanta van de European Union Naval Force Somalia (EU Navfor) en de toename van particulier gewapend beveiligingspersoneel op schepen, is het aantal aanvallen door Somalische piraten in de afgelopen jaren aanzienlijk gedaald.

Echter, alle organisaties in de strijd tegen piraterij in de Golf van Aden voorzien weer een stijging in de toekomst als de huidige maatregelen worden afgezwakt. Het probleem van Somalische piraterij ontstond omdat het land een  zogenaamde “failure state” zonder een goed functionerende overheid of rechtssysteem was. Hoewel de situatie in Somalië verbeterd is, wordt het land nog steeds als ” failure state “ gezien. Daarom blijven de redenen voor de oorspronkelijke toename van piraterij actueel – net als de bedreiging die dit vormt. In 2012 verlengde de EU het mandaat van Operatie Atalanta tot en met december 2014 en werd het werkgebied ook uitgebreid met de kust- en binnenwateren van Somalië.

Recentelijk is het aantal piratenaanvallen bij de westkust van Afrika (Golf van Guinea) sterk toegenomen en zijn deze vaak uiterst gewelddadig. Hoewel deze piratenaanvallen en de Somalische piraterij vaak in dezelfde context  aan de orde komen, zijn de situaties in de twee regio's zeer verschillend voor wat betreft het ontstaan ervan, het gehanteerde bedrijfsmodel en het vermogen van de naties in de regio om de dreiging aan te pakken.

Waar Somalië een ”failure state”  is, zijn de naties aan de Golf van Guinea dat niet — ondanks dat hun beperkte middelen en hun problemen bij het samenwerken bij het opsporen en vervolgen van piraten hebben bijgedragen aan de groeiende dreiging.

In de Golf van Guinea kunnen scheepvaartmaatschappijen veel van de eerder in de Golf van Aden ontwikkelde best management practices niet toepassen om zeevarenden en schepen te beschermen. Zo zijn scheermesdraadrollen rondom het dek tegen enteren geen optie, omdat veel schepen in dat gebied van schip naar schip overladen en gebeuren veel overvallen binnen de kustwateren, zodat gewapend beveiligingspersoneel niet toegestaan is. Daarom moet er in de strijd tegen piraterij in dit gebied en ter bescherming van zeevarenden die daar werken een nieuwe internationale aanpak worden aangenomen.

Wat we willen bereiken

Nautilus vindt dat zeevarenden dezelfde rechten op werken in een veilige en stabiele omgeving hebben als aan land gestationeerd personeel. Daarom moeten voor zeevarenden in gebieden waarin piraterij dreigt speciale maatregelen gelden.

De Union ondersteunt leden die niet in risicogebieden willen werken en regelt een passende vergoeding en zo veel mogelijk bescherming voor degenen die dat wel willen.

Nautilus is via de Internationale Transportarbeiders Federatie (ITF) onderdeel van het International Bargaining Forum (IBF), dat een overeenkomst voor zeevarenden in gebieden met piraterij heeft.

Momenteel geldt de overeenkomst voor zeevarenden in de Golf van Aden, de Arabische Zee en het noordelijke deel van de Indische Oceaan. De overeenkomst regelt dat:

  • de veiligheidsmaatregelen op schepen in deze zones strenger zijn (en dat er best management practices gelden)
  • zeevarenden niet kunnen worden verplicht tot meevaren en op kosten van het bedrijf worden gerepatrieerd
  • schepen voor het vermijden van een aanvaring mogen afwijken van de internationale aanbevolen transitcorridor zonder dat dit gevolgen heeft voor de voorwaarden van de zeevarenden aan boord
  • zeevarenden recht hebben op een bonus gelijk aan 100% van het basisloon en een dubbele vergoeding in geval van letsel of overlijden op enige dag waarop het schip wordt aangevallen
  • een schip dat wordt aangevallen een beroep kan doen op internationale marines in het gebied

Nautilus in het VK is lid van het Warlike Operations Area Committee (WOAC). Dit is een tripartiet orgaan met regelmatige aanbevelingen voor scheepvaartmaatschappijen die in risicogebieden werken. Deze gebieden kunnen groter zijn dan die welke internationaal zijn aangenomen.

Conform het Maritiem Arbeidsverdrag hebben zeevarenden het recht op repatriëring als ze niet op een schip in een risicogebied willen werken. Dit recht geldt echter niet voor zeevarenden in gebied waar veel activiteiten van piraten zijn. De Union werkt samen met de branche aan meer rechten, waaronder die zoals bepaald in de bovenvermelde overeenkomst.

De Union ondersteunt het inschakelen van gewapend beveiligingspersoneel op schepen in risicogebieden voor zover dit geen gevolgen heeft voor de plichten en verantwoordelijkheden van de kapitein. In veel landen staat de wetgeving al particulier gewapend beveiligingspersoneel op schepen onder hun vlag in risicogebieden toe.

De Nederlandse overheid staat dit niet toe en geeft voor de bescherming van schepen de voorkeur aan de eigen marine. Hoewel de Union zich achter het principe van militaire steun van overheden in gebieden met risico van piraterij schaart, waren er een aantal gelegenheden waarbij de inzet van schepen niet mogelijk of onoverkomelijk kostbaar was, waardoor bescherming van schepen uitbleef. Daarom roept de Union samen met Nederlandse reders de overheid op om het beleid zodanig te wijzigen dat bedrijven hun eigen particulier gewapend beveiligingspersoneel mogen inschakelen in situaties waarin de marine niet inzetbaar of onoverkomelijk kostbaar is.

Wat we al hebben bereikt

De Union heeft de moderne piraterij zo zichtbaar gemaakt dat het publiek, politici en de bredere maritieme gemeenschap zich bewust zijn van de kwestie en de gevolgen ervan voor zeevarenden.

Via de IBF hebben we ervoor gezorgd dat onze leden het recht hebben om niet tegen hun zin in risicogebieden te hoeven werken en dat degenen die dat wel willen, goed worden beschermd en passend worden gecompenseerd.

De Union sprak bezorgdheid uit toen overheden overwogen om het betalen van losgeld aan piraten strafbaar te stellen. We benadrukten de eventuele rampzalige gevolgen hiervan voor de veiligheid van zeevarenden die buiten hun schuld zijn gegijzeld en ondersteunden de rechten van werkgevers om al het mogelijk te doen om gegijzelde werknemers naar huis te krijgen.

Nautilus ondersteunde het opzetten van het Maritime Piracy Humanitarian Response Programme dat vóór en na de reis cursussen voor het omgaan met aanvallen door piraten biedt. Het ondersteunt ook zeevarenden en hun gezinnen die lijden onder het fysieke en mentale trauma door aanvallen of de zeer reële vrees voor aanvallen.

Wat er volgt

Na de sterke toename in piraterij bij de kust van West-Afrika werkt Nautilus aan het beschermen van zeevarenden in dat gebied. Europese maritieme vakbonden en reders zetten onlangs manieren uit waarop de beste praktijken die zijn ontwikkeld voor het omgaan met piraterij bij Somalië zouden kunnen worden aangepast voor West-Afrika en Nautilus dringt aan op een zinvolle respons hierop.

Hoewel piraterij bij Somalië aanzienlijk is afgenomen, blijft de dreiging aanwezig en kan de situatie zeer snel omslaan. Dit is met name een risico als de EU-lidstaten de financiering van Operatie Atalanta stopzetten. Daarom blijft de Union een beroep doen op overheden om EU Navfor te blijven financieren. Nautilus moedigt bedrijven ook aan om in deze gebieden best management practices (versie 4) te blijven hanteren en voert een lobby voor alle mogelijke middelen voor het verdedigen van schepen en het beschermen van zeevarenden bij hun werk, waaronder het zo nodig inschakelen van gewapend beveiligingspersoneel.

Net als bij de huidige risicogebieden controleert IMB op piraterijhaarden en de Union blijft deze nauwgezet volgen om leden te wijzen op potentiële risico's en om bedrijven in deze gebieden de benodigde voorzorgmaatregelen te laten nemen. Behalve de Golf van Aden en de Golf van Guinea zijn de gebieden waarin momenteel piraterij plaatsvindt onder andere (maar niet beperkt tot) de wateren bij Indonesië, India en Tanzania.

Zoals bij veel campagnes van Nautilus is het belangrijk deze kwesties breed onder de aandacht te brengen. Het is uitermate belangrijk dat het publiek en overheden beseffen wat zeevarenden in hun dagelijkse essentiële bestaan doormaken. We schrijven artikelen in de Telegraph en in de rubriek Nieuws op onze website waarin wordt beschreven waar piratenaanvallen plaatsvinden en hoe zeevarenden in deze gebieden worden ondersteund.

Wij blijven deze kwestie bij overheden aan de orde stellen, zodat ze de dreigingen begrijpen en steun blijven verlenen aan initiatieven als Operatie Atalanta en langetermijnstabiliteitsprojecten in gebieden als Somalië wanneer dit als een bijdragende factor wordt gezien.

Wij blijven samen met reders de Nederlandse overheid oproepen om gewapend beveiligingspersoneel op schepen onder Nederlandse vlag toe te staan. Leden van de Union en het publiek kunnen hieraan bijdragen door druk op hun regeringsvertegenwoordigers tot actie op deze kwestie.

Leden kunnen hierbij ook actief zijn door het kweken van meer begrip van de dreiging van moderne piraterij in hun eigen gemeenschappen. Door gesprekken met lokale groepen en op scholen kunnen de maritieme sector als geheel en de bedreiging van de wereldhandel door piraterij zichtbaarder worden gemaakt.

Britse, Nederlandse en Zwitserse zeevarenden die geen lid van de Union zijn, worden aangemoedigd om zich aan te melden zodat de Union nog meer maritieme professionals op internationaal niveau kan vertegenwoordigen en hun stemmen kan laten horen – samen zijn we sterker.

Hulp nodig?

Officer on a bridge call

Word lid

Word lid

Bent u ook een maritieme professional? Dan zijn wij ook voor u de beste professionele maritieme vakbond!

Voordelen Meld u nu aan!